Beeldvorming op Amelisweerd

Ze zijn er weer, onze charmante grasetende wolbalen, de greeneaters. In voorjaarsjasje, tevreden het gras herkauwend. Hoewel, gras…? Op het eind van hole 18 werd er druk geproefd van de fruitbomen aldaar.

Wat mooi te zien is zijn de spleetvormige diafragma’s in de ogen. Geen ronde pupillen, maar liggende rechthoeken. Een mooie aanpassing voor schapen, herten, en andere grazers: door de brede lensopening hebben ze al grazend een vrijwel 180 graden uitzicht, links en rechts, dus samen bijna 360 graden, zonder het hoofd te hoeven bewegen. Kun je rustig dooreten, zonder telkens op te hoeven kijken of er vijanden aankomen. Niet alleen de vorm, maar ook de plaats van de ogen in de kop helpt hierbij: herkauwers hebben de ogen meestal aan de buitenkant van de kop, met zicht naar voor èn achter. Dieren die juist afstand moeten kunnen ‘meten’, bv voor de jacht, hebben de ogen aan de voorzijde. Dat geldt ook voor golfers.

De zwaan, net als veel andere vogels, heeft de ogen ook enigszins opzij, voor vogels is snelle waarneming om hen heen van levensbelang. De ogen van de meeste vogels kunnen niet zoals onze ogen m.b.v. spiertjes bewegen in de kassen. De ogen zijn groot, en passen precies in de kas. Geen plaats voor spiertjes. Om dit te compenseren kunnen de vogels hun hoofd makkelijk in alle richtingen draaien. De zwaan hierboven, lijkt zich te verstoppen achter zijn eigen lijf, en bespiedt mij als vanuit een hinderlaag.

Roofvogels, zoals de torenvalk, hebben meer bolle lenzen om ver en scherp te zien. Ze zien minder omgeving maar net als wanneer we een verrekijker gebruiken, veel meer detail in een kleiner veld. Handig bij muizen vangen. Dat doen ook de al eerder getoonde ransuilen, maar zij jagen vooral in de schemering, met een groot diafragma – pupil opening. Zij hebben een andere verhouding staafjes en kegeltjes, met veel meer staafjes. Dat levert hoge lichtgevoeligheid bij een veel minder scherp beeld, maar dat gemis aan visuele precisie wordt dan weer gecompenseerd door hun uiterst scherpe gehoor.

Dop Bär